Η ελιά από τους αρχαίους χρόνους αποτελεί αναπόσπαστο σύμβολο της Ειρήνης, της Νίκης, της Τιμής και της Ενότητας. Αποτέλεσε έτσι και σύμβολο του ολυμπιακού ιδεώδους, αφού ένα κλαδί ελιάς ήταν το μόνο έπαθλο για τους ολυμπιονίκες το οποίο όμως είχε μεγαλύτερη αξία και σημασία.

Ο θεσμός τον ολυμπιακών αγώνων ξεκίνησε το 776 π.Χ. στην αρχαία Ολυμπία προς τιμή του θεού Δία, σε καιρό μάλιστα που η Ελλάδα διαταράσσονταν από εμφύλιους πολέμους, ίσχυε ιερή εκεχειρία ώστε να μπορούν οι αθλητές και οι προσκυνητές να φτάνουν με ασφάλεια. Στην αρχή το έπαθλο των νικητών ήταν ένα Ιερό μήλο, όμως μετά από χρησμό του Μαντείου των Δελφών, οι νικητές έπρεπε να στεφανώνονται με στεφάνι από “κότινο”, άγρια γόνιμη ελιά.

Την ελιά που χρησιμοποιούσαν ως κότινο την ονόμαζαν “Καλλιστέφανο” και βρισκόταν στο Ιερό Άλσος. Ένα μικρό αγόρι, του oπoίου ζούσαν και οι δύο γονείς, έκοβε με χρυσό ψαλίδι 17 κλαδιά (αργότερα 18) όσα ακριβώς και τα ολυμπιακά αθλήματα. Κανείς αθλητής δεν μπορούσε να δηλώσει τη νίκη του μέχρι να στεφθεί από τους ελλανοδίκες.

Η στέψη με το κλαδί της ελιάς είχε ιδιαίτερη αξία διότι υπήρχε η θεωρία ότι οι νικητές που στεφανώνονταν με αυτή αποκτούσαν της θεϊκές της ιδιότητες, και εξυψώνονταν στο ίδιο επίπεδο με τους θεούς. Μάλιστα ο Δίας, μέσα στον Ιερό Ναό αναπαρίσταται να φέρει ο ίδιο στεφάνι αγριελιάς με τους θνητούς νικητές.